چگونه مدل هزینه برای خدمات کنیا درمان گران قیمت را بر پیشگیری اولویت می دهد

بر اساس یک مطالعه منطقه ای در مورد تأمین مالی بیماری های غیر واگیر (NCD) در جنوب صحرای آفریقا، این امر عمدتاً به دلیل نحوه پرداخت هزینه های سیستم بهداشت به ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی است.

مطالعه‌ای که توسط شبکه شتابدهنده تامین مالی (FAN) با همکاری گروه بانک جهانی، Access Accelerated، Results for Development (R4D) و موسسه آفریقایی سیاست توسعه (AFIDEP) منتشر شده است، بیان می‌کند که تامین مالی مراقبت‌های بهداشتی در کنیا بیشتر بر اساس یک مدل هزینه برای خدمات است. این مدل به خوبی با بار رو به رشد بیماری های مزمن کشور همخوانی ندارد.

این گزارش می‌گوید: «بسیاری از سیستم‌های بهداشتی، مداخلات مقرون‌به‌صرفه و مقرون‌به‌صرفه برای بیماری‌های غیرواگیر، مانند غربالگری، تشخیص زودهنگام و مراقبت‌های پیشگیرانه را در اولویت قرار نمی‌دهند، و در عوض بودجه را به درمان‌های درمانی گران بیمارستانی به جای مداخلات پیشگیرانه یا اولیه اختصاص می‌دهند.»

در کنیا، این گزارش می‌گوید «مدل‌های عمدتاً هزینه‌ای برای خدمات» همچنان عادی است و خواستار تغییر به «مکانیسم‌های پرداخت مبتنی بر عملکرد و ادغام با اصلاحات تأمین مالی بیماری‌های غیرواگیر» است.

در این بیانیه آمده است: “خدمات NCD به طور جامع توسط یک بسته مزیت پوشش داده نمی شوند، و شکاف هایی در در دسترس بودن درمان های خاص وجود دارد. جمع آوری داده ها نیز پراکنده است، بنابراین سیستم های اطلاعات مراقبت های بهداشتی باید تقویت شوند تا امکان تصمیم گیری مبتنی بر شواهد فراهم شود.”

نحوه عملکرد مدل پرداخت در مقابل پیشگیری

اگرچه اداره سلامت اجتماعی (SHA) کمک سرمایه گذاری مراقبت های بهداشتی اولیه را از طریق صندوق مراقبت های بهداشتی اولیه (PHCF) معرفی کرد، خدمات سرپایی، متخصص و بیمارستانی در کنیا هنوز به شدت به هزینه برای خدمات وابسته است.

در این سیستم، ارائه دهندگان برای هر مشاوره، تست آزمایشگاهی، اسکن، پذیرش و روشی که انجام می دهند، پول دریافت می کنند. این گزارش استدلال می کند که چنین سیستم های پرداختی به جای پیشگیری از بیماری یا تداوم مراقبت، به حجم خدمات ارائه شده پاداش می دهند.

در این گزارش آمده است: «این باعث می‌شود که آنها برای بیماری‌های مزمن مانند سرطان، دیابت و فشار خون که نیاز به غربالگری منظم، نظارت طولانی‌مدت و درمان مداوم دارند، مناسب نباشند».

این مطالعه به طور خاص کنیا و بوتسوانا را به‌عنوان کشورهایی شناسایی می‌کند که ثابت شده است بازپرداخت هزینه‌های خدمات در درمان بیماری‌های غیرواگیر (NCD) کمتر از حد مطلوب است، زیرا خدمات پیشگیرانه یا ارائه خدمات کارآمد را تشویق نمی‌کند.

در این گزارش آمده است: «حرکت به سیستم‌های پرداخت مبتنی بر عملکرد یا مبتنی بر نتیجه می‌تواند به طور قابل توجهی همسویی بین هزینه‌ها و وضعیت سلامتی را بهبود بخشد.

در همین حال، رواندا به عنوان قوی ترین عملکرد منطقه در خرید بیماری های غیرواگیر انتخاب شده است. این به دلیل مدل تأمین مالی مبتنی بر عملکرد آن است که در آن تسهیلات بر اساس عملکرد آنها و نه میزان کار پرداخت می شود. این مدل با سیستم بیمه درمانی مبتنی بر جامعه ترکیب شده است که بیش از 90 درصد جمعیت را پوشش می دهد.

صندوق بیمه سلامت اجتماعی کنیا (SHIF) سهمی معادل 2.75 درصد از درآمد ناخالص را دریافت می کند، اما ثبت نام از این سهم فراتر رفته است. از حدود 29 میلیون کنیایی ثبت نام شده در SHA تا اوایل سال 2026، تنها حدود پنج میلیون نفر به طور فعال پرداخت می کردند که بیشتر کسری از بخش غیررسمی بود.

واقعا پول کجا می رود؟

اگرچه هدف صندوق مراقبت های اولیه SHA تقویت مراقبت های پیشگیرانه از طریق بازپرداخت سرمایه برای مراقبت های اولیه است، ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی خصوصی استدلال می کنند که مبالغ پرداخت شده برای حمایت از غربالگری جامع بسیار ناچیز است.

در عمل، مقدار سالانه Sh900 در مراکز مراقبت اولیه سرپایی سطح 2 و 3 به تنها 75 Sh75 به ازای هر بیمار ثبت شده در ماه کاهش می یابد.

شبکه های خصوصی اشاره می کنند که این هدف ماهانه فشرده عملاً جایی برای هزینه های عملیاتی آزمایش های پیشگیرانه و تهاجمی بیماری باقی نمی گذارد.

این را با درمان سرطان مقایسه کنید، که SHA تا 800000 مورد را تحت بسته انکولوژی SHIF پوشش می دهد. بیماران همچنین می توانند از طریق صندوق اضطراری، مزمن و بحرانی بیماری (ECCIF) که به تازگی گسترش یافته است، به 400000 دلار اضافی در مراقبت از بلایا دسترسی داشته باشند.

به عبارت دیگر، طراحی اقتصادی سیستم به طور قابل توجهی منابع را با پیشرفت بیماری تخصیص می دهد، در حالی که دسترسی به مراقبت های اولیه برای تشخیص زودهنگام بیماری را به شدت محدود می کند.

برایان لیشنگا، رئیس سابق انجمن بیمارستان های روستایی و شهری کنیا (RUPHA)، نسبت به اجرای تدریجی غربالگری سرطان تحت SHA ابراز نگرانی کرده است.

وی خاطرنشان کرد: اگرچه این غربالگری در بسته مزایای مراقبت های بهداشتی پایه درج شده است، اما هنوز اجرایی نشده است. بدون غربالگری با بودجه عمومی، بسیاری از بیماران یا هزینه آزمایش ها را خودشان پرداخت می کنند یا آزمایش را تا زمانی که متوجه علائم شوند به تأخیر می اندازند که معمولاً درمان را پیچیده تر و گران تر می کند.

این یافته‌ها در حالی به دست می‌آیند که کنیا همچنان در تلاش برای دستیابی به اهداف خود برای بیماری‌های غیرواگیر است. اولین استراتژی ملی کشور برای پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر، که در سال 2015 آغاز شد، با هدف کاهش 25 درصدی مرگ‌ومیرهای زودرس ناشی از این بیماری‌ها تا سال 2025 مطابق با هدف جهانی 25×25 WHO بود. با این حال، ارزیابی استراتژی نشان داد که تنها 17.5 درصد از اقدامات برنامه ریزی شده آن به طور کامل اجرا شده است. 68.8 درصد دیگر فقط تا حدی آماده بودند و 13.8 درصد حتی در زمان پایان استراتژی شروع نکرده بودند.

برنامه پیگیری کنیا، برنامه ملی NCD استراتژیک 2021/22-2025/26، این هدف را حفظ کرد. با این حال، هیچ مدرک منتشر شده ای وجود ندارد که کنیا به هدف اولیه تا مهلت 2025 دست یافته باشد.

این یافته‌ها در مقابل پس‌زمینه افزایش سریع بار بیماری‌های غیرواگیر در سراسر قاره به دست می‌آیند. بیماری های غیرواگیر 37 درصد از کل مرگ و میرها را در آفریقا در سال 2023 تشکیل می دهند، در مقایسه با 33.7 درصد در سال 2015 و 27.6 درصد در سال 2005. بین سال های 1990 تا 2021، مرگ و میر منطقه ای مربوط به دیابت و بیماری کلیوی 134 درصد افزایش یافته است، در حالی که مرگ و میر ناشی از تومور در مدت مشابه 11 درصد افزایش یافته است. سریعترین رشد قاره دسته بندی مرگ و میر.

طبق برنامه استراتژیک ملی وزارت بهداشت، در کنیا، بیماری های غیرواگیر در حال حاضر حدود 39 درصد از مرگ و میرهای سالانه را تشکیل می دهند که در مقایسه با 27 درصد یک دهه قبل، افزایش یافته است. چهار بیماری عفونی اصلی – بیماری های قلبی عروقی، سرطان، دیابت و بیماری مزمن تنفسی – 57 درصد از مرگ و میرهای غیرعفونی کشور را تشکیل می دهند.

بیماری های قلبی عروقی و سایر بیماری های مزمن در حال حاضر بیش از نیمی از بستری شدن در بیمارستان و حدود 40 درصد از مرگ و میرهای بیمارستانی در کنیا را تشکیل می دهند. این امر فشار بی موردی را بر سیستم تأمین مالی مراقبت های بهداشتی وارد می کند، که هنوز عمدتاً به سمت بیماری های حاد و نه مزمن هدایت می شود.